راهنمای سازمان جهانی بهداشت: چارچوب اخلاقی برای مدل‌های زبانیِ چندوجهیِ هوش مصنوعی در سلامت

سازمان جهانی بهداشت (WHO) در مارس ۲۰۲۵ راهنمایی رسمی برای اخلاق و حکمرانیِ «مدل‌های زبانیِ چندوجهیِ بزرگ» (LMM) — مدل‌هایی که می‌توانند چند نوع داده (متن، تصویر، صدا) را ورودی بگیرند و خروجی متنوع تولید کنند — در حوزه‌ی سلامت منتشر کرد.

یافته‌های کلیدی

• این راهنما با پیش‌بینیِ کاربردِ گسترده‌ی این مدل‌ها در «مراقبت سلامت، پژوهش علمی، سلامت عمومی و توسعه‌ی دارو» تدوین شده است.
• شش اصل اخلاقیِ محوری از جمله «حفاظت از استقلال انسانی» (انسان باید در تصمیم‌های پزشکی کنترل را حفظ کند) و «ارتقای رفاه و ایمنیِ انسانی» (الزام به استانداردهای دقیق ایمنی، صحت و اثربخشی برای توسعه‌دهندگان) در آن مطرح شده‌اند.
• راهنما به‌طور مشخص به ریسک‌های این مدل‌ها — از جمله تولید اطلاعات نادرست، تقویتِ سوگیری، و «توهمِ» بالینی که می‌تواند به خطای درمانی منجر شود — می‌پردازد.

محدودیت‌ها و نکات احتیاطی

• این سند یک راهنمای سیاستی-اخلاقی است، نه یک پژوهشِ تجربی؛ التزام‌آور نیست و اجرای آن به تصمیم دولت‌ها و سازمان‌ها بستگی دارد.
• سرعت تحول فناوری LMM بسیار بیشتر از سرعتِ به‌روزرسانیِ راهنماهای سیاستی است.

چرا مهم است

این سند یکی از معدود چارچوب‌های رسمیِ بین‌المللی برای استفاده‌ی مسئولانه از هوش مصنوعیِ مولد در سلامت است و مرجعی برای سیاست‌گذاران و سازمان‌های درمانی در سراسر جهان — از جمله در تدوینِ ضوابط داخلیِ کشورها — به شمار می‌رود.