Woebot، ساخته‌ی پژوهشگران دانشگاه استنفورد، اولین چت‌بات درمانی بود که در یک کارآزمایی تصادفی‌شده‌ی واقعی اثربخشی خود را نشان داد. نقشی تاریخی در معرفی این فناوری داشت — و سرنوشتش هم درسی مهم برای کل صنعت است.

Woebot چیست؟

Woebot Health را در سال ۲۰۱۷ دکتر آلیسون دارسی (Alison Darcy)، روان‌شناس بالینی و پژوهشگر دانشگاه استنفورد، تأسیس کرد. هدف اولیه ساخت ابزاری بود که تکنیک‌های CBT را با لحنی گرم و کمی طنز، از طریق پیام‌رسانی روزانه در دسترس افراد بیشتری قرار دهد.

چطور کار می‌کند؟

Woebot بر پایه‌ی قوانین ساختاریافته و اسکریپت‌های بالینی از‌پیش‌طراحی‌شده کار می‌کرد (نه یک مدل زبانی مولد باز) — تیم بالینی هر مسیر گفت‌وگو را از قبل نوشته بود تا از پاسخ‌های غیرقابل‌پیش‌بینی جلوگیری شود. کاربر روزانه چک-این می‌کرد، خلق‌وخویش را ثبت می‌کرد، و تمرین‌های شناختی کوتاه (بازسازی افکار، شناسایی الگوهای فکری منفی) دریافت می‌کرد.

شواهد علمی — قوی‌ترین در کل این حوزه

مطالعه‌ی Fitzpatrick، Darcy و Vierhile (۲۰۱۷، JMIR Mental Health) اولین کارآزمایی تصادفی‌شده‌ی کنترل‌شده‌ی یک چت‌بات درمانی بود: در یک گروه از جوانان با علائم افسردگی و اضطراب، دو هفته استفاده از Woebot کاهش معنادار علائم افسردگی نشان داد. این مطالعه هنوز هم به‌عنوان مرجع اصلی در بیشتر مرورهای نظام‌مند این حوزه ذکر می‌شود. در سال ۲۰۲۱، Darcy و همکاران مطالعه‌ی دیگری منتشر کردند («Evidence of Human-Level Bonds») که نشان داد کاربران با Woebot سطحی از پیوند مشابه رابطه‌ی درمانی انسانی گزارش می‌کنند. Woebot همچنین برای درمان افسردگی پس از زایمان، رتبه‌ی Breakthrough Device از FDA آمریکا گرفت.

وضعیت فعلی

نسخه‌ی مستقیم-به-مصرف‌کننده‌ی Woebot دیگر در دسترس نیست. شرکت اکنون تمرکزش را به راه‌حل‌های سازمانی و بالینی (B2B/B2B2C، مثل همکاری با بیمه‌ها و سیستم‌های سلامت) تغییر داده است.

محدودیت‌ها و نقدها

فراتحلیل‌های بعدی (از جمله Zhong و همکاران ۲۰۲۴) نشان داده‌اند اثربخشی این نوع چت‌بات‌ها عمدتاً کوتاه‌مدت است و پایداری اثر در بلندمدت هنوز روشن نیست. نرخ ریزش (attrition) کاربران در این نوع مداخلات هم بالاست — بسیاری از کاربران پس از چند هفته استفاده را متوقف می‌کنند.

منابع

1. Fitzpatrick KK, Darcy A, Vierhile M. Delivering Cognitive Behavior Therapy to Young Adults With Symptoms of Depression and Anxiety Using a Fully Automated Conversational Agent (Woebot): A Randomized Controlled Trial. JMIR Mental Health. 2017. لینک (دسترسی آزاد)
2. Darcy A, Daniels J, Salinger D, Wicks P, Robinson A. Evidence of Human-Level Bonds Established With a Digital Conversational Agent. JMIR Formative Research. 2021. لینک (دسترسی آزاد)
3. Aguilar M. Why Woebot, a pioneering therapy chatbot, shut down. STAT News, 2025. لینک