📰 منبع: American Psychological Association (APA) — ژوئن ۲۰۲۶
انجمن روانشناسی آمریکا (APA)، بزرگترین نهاد حرفهای روانشناسان جهان، نتایج نظرسنجی ملی ۲۰۲۶ خود با عنوان «چتباتها و سلامت روان» را منتشر کرد. از میان ۱٬۲۴۲ روانشناس دارای پروانه که در این نظرسنجی شرکت کردند، بیش از سهچهارم گفتهاند مراجعانشان در جلسات درمان دربارهی هوش مصنوعی صحبت میکنند.
جزئیات این گزارش تصویری بیسابقه از نفوذ چتباتها به فضای درمان ترسیم میکند: ۳۹٪ از روانشناسان مراجعانی داشتهاند که با هوش مصنوعی «خودتشخیصی» کردهاند، ۳۵٪ گزارش دادهاند مراجع با چتبات مانند یک «درمانگر دوم» رفتار میکند، ۲۲٪ شاهد دوستی مراجع با چتبات بودهاند و ۱۳٪ حتی رابطهی عاطفی و صمیمانهی مراجع با چتبات را گزارش کردهاند.
تصویر اما یکسره منفی نیست: ۶۸٪ از روانشناسان دیدهاند مراجع از تعامل با چتبات احساس حمایت و تأییدشدن میکند و ۴۱٪ مواردی از تقویت مهارتهای مقابلهای سالم را ثبت کردهاند. در سوی دیگر، ۳۶٪ شکلگیری وابستگی به چتبات و ۱۵٪ ظهور تفکر تحریفشده یا هذیان را در مراجعان خود دیدهاند. نگرانی حرفهای تقریباً همگانی است: ۹۷٪ نگراناند چتباتها رفتارها و باورهای منفی را تقویت کنند و ۸۹٪ از احتمال تشویق ناخواسته به خودآسیبی ابراز نگرانی کردهاند.
آرتور اونز، مدیرعامل APA، جمعبندی روشنی دارد: «چتباتهای عمومی برای افراد نیازمند حمایت روانی، مسیرِ کممقاومتاند — بیش از حد تأییدکننده، همیشه در دسترس و بدون نیاز به بیمه. اما ظرافت و هوشیاری یک متخصص انسانی نسبت به نشانههای خطر را ندارند.» به گفتهی او، این ابزارها وقتی بهترین عملکرد را دارند که مکملِ رابطه با یک درمانگر انسانیِ دارای مجوز باشند، نه جایگزین آن.
APA به کاربران توصیه کرده اطلاعات سلامت روان دریافتی از چتبات را با یک متخصص راستیآزمایی کنند، از هوش مصنوعی راهکارهای مبتنی بر پژوهش بخواهند، از آن بخواهند دیدگاهشان را به چالش بکشد (نه فقط تأیید کند) و میزان استفاده را طوری محدود نگه دارند که جای خواب، کار، تحصیل و روابط اجتماعی را نگیرد.
این خبر بخشی از بخش اخبار روانای است و خلاصهای آزاد از منبع ذکرشده است، نه یک تحلیل تخصصی. این محتوا جایگزین مشاوره یا ارزیابی حرفهای نیست.
