مطالعهای که ۳۱ اوت ۲۰۲۶ در JAMA Pediatrics منتشر شد، میان استفاده عاطفی کودکان و نوجوانان از هوش مصنوعی مولد و مشکلات هیجانی آنها ارتباط آماری پیدا کرده است. پژوهشگران تأکید میکنند این یافته به معنای آن نیست که چتباتها باعث پریشانی شدهاند؛ بلکه مراجعه به هوش مصنوعی برای حمایت عاطفی یا مشورت شخصی ممکن است نشانهای باشد که بزرگسالان، مدرسه و متخصصان سلامت روان باید با گفتوگویی انسانی و بدون قضاوت به آن توجه کنند.
پژوهش بر دادههای ۳۹٬۷۶۱ دانشآموز پایه چهارم تا دوازدهم در چهار هیئت آموزشی استان انتاریوی کانادا تکیه داشت. دادهها از مه ۲۰۲۵ تا مارس ۲۰۲۶ جمعآوری شدند و میانگین سن شرکتکنندگان ۱۲٫۸ سال بود. در مجموع، ۸٬۴۰۸ نفر، معادل ۲۱٫۱ درصد نمونه، گفتند از هوش مصنوعی برای حمایت عاطفی یا دریافت توصیه درباره روابط با دوستان، خانواده یا دیگران استفاده کردهاند.
مؤلفه هوش مصنوعی در این خبر مستقیم و مرکزی است: پژوهش میان «استفاده عاطفی» از سامانههای مولد—یعنی تکیه بر پاسخهای چتبات برای احساسات و روابط—و استفاده کارکردی برای تکالیف مدرسه تفاوت گذاشته است. مشکلات هیجانی با مقیاس معتبر Ontario Child Health Study Emotional Behavioral Scales سنجیده شد. در تحلیل خام، ۵۷٫۷ درصد از کاربران عاطفی AI از آستانه بالینی مشکلات هیجانی عبور کردند؛ این نسبت در میان کسانی که چنین استفادهای نداشتند ۲۹٫۲ درصد بود. نسبت شیوع خام حدود ۱٫۹۸ گزارش شد.
پس از درنظرگرفتن عواملی مانند تنهایی، احساس مهمبودن برای دیگران و ویژگیهای جمعیتشناختی، ارتباط ضعیفتر شد اما همچنان باقی ماند. استفاده صرفاً درسی از هوش مصنوعی نیز ارتباطی کوچک و تدریجی با مشکلات هیجانی داشت، ولی الگوی عاطفی سیگنال متمایزتری بود. دختران، دانشآموزان دارای هویت جنسیتی متنوع، دانشآموزان بزرگتر و برخی گروههای نژادی و قومی بیشتر از استفاده عاطفی گزارش دادند؛ این تفاوتها نیاز به بررسی زمینههای اجتماعی و دسترسی به حمایت انسانی را برجسته میکند.
مهمترین محدودیت، مقطعیبودن مطالعه است. دادهها نشان نمیدهند پریشانی روانی پیش از مراجعه به AI وجود داشته، پس از آن تشدید شده یا عامل سومی هر دو را توضیح میدهد. پژوهش همچنین کیفیت پاسخ یک چتبات مشخص یا اثر یک مداخله درمانی را آزمایش نکرده است. بنابراین نتیجه نه تشخیص فردی است و نه مجوز نظارت یا سرزنش نوجوانان. برداشت محتاطانه این است که وقتی نوجوانی برای پناه عاطفی به یک رابط الگوریتمی رو میآورد، پرسش مناسب «چرا این انتخاب را کرده؟» است و پاسخ باید تقویت ارتباط امن انسانی و دسترسی به مراقبت حرفهای باشد.
منبع: Bonnesen و همکاران، JAMA Pediatrics، منتشرشده آنلاین در ۳۱ اوت ۲۰۲۶؛ DOI: 10.1001/jamapediatrics.2026.3904. رکورد علمی: PubMed.
