یک کارآزمایی تصادفیشده روی ۳۰۰۰ اهداکننده خون نشان داده است که یک بازی مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند به کاهش بیشتر ترس خودگزارشی از سوزن کمک کند؛ بااینحال، اثر آن بر واکنش وازوواگال—مانند سرگیجه یا غش هنگام خونگیری—در تحلیل اصلی از نظر آماری قطعی نبود. مقاله ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در مجله Transfusion Clinique et Biologique بهصورت آنلاین منتشر شده است.
هوش مصنوعی در این مداخله چه میکرد؟
AINAR مخفف «هوش مصنوعی برای کاهش اضطراب سوزن» است. این برنامه یک بازی روی تلفن همراه یا تبلت است که هنگام ورود و خروج سوزن استفاده میشود. سامانه با تحلیل نشانههای چهره، بازخورد رنگی لحظهای ارائه میکند تا واکنشهای اضطرابی را برای فرد قابلمشاهده کند و او را در تنظیم آنها درگیر نگه دارد. بنابراین مؤلفه هوش مصنوعی در این پژوهش حاشیهای نیست: تشخیص نشانههای چهره و ساخت بازخورد زیستی، بخش مرکزی مداخله برای یک پیامد روانشناختی مستقیم، یعنی ترس و اضطراب سوزن، است.
پژوهشگران مؤسسه علوم پزشکی سراسر هند در دهلی نو، اهداکنندگان واجد شرایط را بهطور مساوی به مراقبت معمول یا استفاده از AINAR تقسیم کردند. پیامد اصلی، بروز فوری واکنش وازوواگال بود. ترس و اضطراب پیش و پس از اهدا نیز با مقیاس پنجدرجهای سنجیده شد.
نتیجه چه بود؟
واکنش وازوواگال در مجموع ۱٫۴۷ درصد شرکتکنندگان رخ داد: ۱٫۸ درصد در گروه کنترل و ۱٫۱۳ درصد در گروه AINAR. خطر نسبی ۰٫۶۳ بود، اما فاصله اطمینان نتیجه را قطعی نکرد و تفاوت به آستانه معناداری آماری نرسید. در مقابل، ترس از سوزن پس از اهدا در هر دو گروه کاهش یافت و این کاهش در گروه بازی مبتنی بر AI بیشتر بود.
ترس متوسط تا شدید پیش از اهدا با احتمال بیشتر واکنش وازوواگال همراه بود؛ ۵٫۶ درصد در برابر ۱٫۳ درصد. همچنین ترس ماندگار پس از اهدا و سابقه قبلی این واکنش، با خطر بالاتر همراه بودند. تحلیلهای اکتشافی در بعضی زیرگروههای پرخطر به نفع AINAR بود، اما برای نتیجهگیری مستقل طراحی نشده بود.
این یافته چه معنایی ندارد؟
این مطالعه نمیگوید بازی AI از غش جلوگیری میکند یا جایگزین مراقبت حرفهای است. کارآزمایی تکمرکزی بود، بیش از ۹۸ درصد نمونه را مردان تشکیل میدادند و سنجش ترس و اضطراب بر خودگزارشدهی کوتاهمدت تکیه داشت. افزون بر این، پیامد اصلی مطالعه معنادار نشد. ارزش خبر در این است که یک مداخله رفتاری مبتنی بر AI را در مقیاس نسبتاً بزرگ و با طرح تصادفی آزموده است؛ اکنون برای سنجش اثر واقعی بر ایمنی، تجربه اهدا و بازگشت اهداکنندگان، به کارآزماییهای چندمرکزی و متنوعتر نیاز است.
منبع: Radheshyam Meher و Gopal K. Patidar، «AINAR Trial»، Transfusion Clinique et Biologique، انتشار آنلاین ۷ سپتامبر ۲۰۲۶؛ PubMed و DOI: 10.1016/j.tracli.2026.09.001.
