پژوهشی که ۲۷ اوت ۲۰۲۶ در Nordic Journal of Psychiatry منتشر شده، نشان میدهد یک مدل یادگیری ماشین توانسته است از دادههای روزمره بیمارستانی برای برآورد خطر مهار مکانیکی و دیگر اقدامات اجباری در بخشهای روانپزشکی استفاده کند. هدف اعلامشده پژوهشگران این است که شناسایی زودهنگام بیماران پرخطر، به تخصیص حمایت و مداخلههای پیشگیرانه و غیرقهری کمک کند؛ نه اینکه خروجی مدل به توجیه مهار تبدیل شود.
دادهها از پرونده الکترونیک بزرگسالان بستری در خدمات روانپزشکی منطقه مرکزی دانمارک طی سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۱ به دست آمد. مجموعه نهایی ۱۶٬۸۳۴ بیمار، ۴۵٬۱۷۹ دوره بستری و ۶۸۷٬۳۸۸ «روز پیشبینی» را دربر میگرفت. پژوهشگران برای هر روز بستری، با الگوریتم XGBoost احتمال وقوع مهار مکانیکی در ۴۸ ساعت آینده یا یک پیامد ترکیبی شامل مهار مکانیکی، شیمیایی یا دستی را محاسبه کردند. ۲٬۳۸۹ متغیر از اطلاعات جمعیتشناختی، تشخیصها، داروها و یادداشتهای بالینی استخراج شد.
مؤلفه هوش مصنوعی در این خبر مرکزی است: یک مدل یادگیری ماشین بالینی بر مبنای پروندههای سلامت روان آموزش دیده تا رویدادی حساس و اخلاقاً پرمخاطره را پیشبینی کند. مدل مهار مکانیکی در مجموعه آزمون جداشده، AUROC برابر ۰٫۹۲۱ داشت؛ عددی که توان خوب مدل در رتبهبندی خطر را نشان میدهد. اما بهدلیل کمیاببودن رویداد، تصویر کاربردی محتاطانهتر است: وقتی فقط یک درصد بالای نمرههای خطر «مثبت» در نظر گرفته شدند، ارزش اخباری مثبت ۴٫۹ درصد بود. یعنی از هر حدود ۲۰ هشدار مثبت، فقط یکی با مهار مکانیکی طی ۴۸ ساعت همراه شد.
مدل پیامد ترکیبی نیز AUROC حدود ۰٫۹۰ داشت و ارزش اخباری مثبت آن برای پیشبینی مجموعه اقدامات مهاری به ۱۰٫۴ درصد رسید. افزودن انواع دیگر اجبار به فرایند آموزش، توان تفکیک مدل برای مهار مکانیکی را بهتر نکرد؛ افزایش ارزش اخباری مثبت عمدتاً از فراوانترشدن پیامد ترکیبی ناشی شد.
این نتایج نباید بهعنوان معرفی یک ابزار آماده بیمارستانی تعبیر شوند. مطالعه فقط در یک منطقه و با دادههای گذشتهنگر انجام شده، اعتبارسنجی خارجی ندارد و ممیزی انصاف برای بررسی تفاوت عملکرد میان گروههای جمعیتی هنوز انجام نشده است. خود نویسندگان نیز هشدار میدهند که برچسب «خطر بالای مهار» ممکن است بهاشتباه بهصورت «نیاز به مهار» فهمیده شود و یک چرخه خودتقویتکننده بسازد. بنابراین کاربرد احتمالی چنین سامانهای باید محدود به حمایت پیشگیرانه، آموزش کارکنان، نظارت انسانی و ارزیابی آیندهنگر اثر واقعی آن بر تصمیمها و پیامدهای بیمار باشد.
منبع: Kolding و همکاران، Nordic Journal of Psychiatry، منتشرشده آنلاین در ۲۷ اوت ۲۰۲۶؛ DOI: 10.1080/08039488.2026.2716241. رکورد علمی: PubMed.
